Wandelroutes Zuid Holland en Utrecht vanaf de TOP's

Op zoek naar wandelroutes in Zuid Holland of het westen van Utrecht? Vanaf elk Toeristisch Overstappunt vertrekken bewegwijzerde wandelroutes, van ommetjes van vier kilometer tot dagtochten van ruim twintig. U parkeert gratis bij het startpunt, volgt onderweg de wandelknooppunten en komt aan het eind weer bij uw auto uit.

Hoe de routes werken

De meeste routes volgen het wandelknooppuntennetwerk: genummerde punten die u in de aangegeven volgorde afloopt. Op de pagina van elke TOP staat per route de volledige reeks nummers, zodat u onderweg nooit hoeft te gissen. Wilt u zelf iets uitzetten, dan kiest u gewoon uw eigen volgorde van nummers; hoe dat werkt leest u bij wandelknooppunten.

Een deel van de oudere routes is nog bewegwijzerd met gekleurde stickers of bordjes. De zeskantige ANWB-bordjes worden in Zuid-Holland en Utrecht sinds 2015 niet meer onderhouden; de onderhoudscontracten met gemeenten zijn destijds niet verlengd en bij de aanleg van wandelknooppunten zijn veel bordjes verwijderd. Waar een route nog op die bordjes leunt, staat dat bij de route vermeld – neem in dat geval een kaartje mee.

Waar u kunt starten

Groene Hart: Reeuwijkse Hout, Boskoop, Zwammerdam, Nieuwkoop, Oortjespad, Linschoten, Salmsteke, Haastrecht, Schoonhoven, Loetbos, Winkelpolder, Heinoomsvaart, Abcoude, Hazerswoude, Groene Hart.

Hof van Delfland: Delft, Schipluiden, Maasland, Wateringen, Vlaardingen, Schiedam, Zoetermeer, Dobbeplas, Rottemeren, Zoeterwoude, Voorschoten, Zuidpolder.

Delta en eilanden: Brielle, Oostvoorne, Quackstrand, Hellevoetsluis, Bernisse-Oost, Strijensas, Klein Profijt, Biesbosch, Lage Zwaluwe, Ooltgensplaat.

Duin- en Bollenstreek: Noordwijk, Katwijk, Lisse, Sassenheim.

Alblasserwaard en Vijfheerenlanden: Hoornaar, Oud-Alblas, Nieuwpoort, Ameide, Lexmond, Gorinchem, Vianen, Alblasserdam.

Wandelroutes per landschap

Zuid-Holland en Utrecht-West lijken op de kaart één vlakke lap groen, maar onderweg merkt u het verschil meteen. De wandelroutes zijn daarom het makkelijkst te kiezen op landschap.

Veenweide en het Groene Hart. Kaarsrechte kades, sloten, molens en koeien tot aan de horizon. De paden lopen hier vaak over boerenland en zijn smal en onverhard. Vertrek vanaf Winkelpolder voor het moerasgebied Botshol, vanaf Vinkeveense Plassen voor de Demmerikroute door de Groot Mijdrechtse polder, of vanaf Heinoomsvaart en Salmsteke voor de Lopikerwaard, waar de boerderijen in één lange lint langs de wetering staan.

Duinen en bollenvelden. Het enige deel van het netwerk met hoogteverschil. Vanaf Katwijk loopt de Panbosroute door het binnenduin, vanaf Noordwijk wandelt u richting Langevelderslag en de Noordduinen, en vanaf Lisse en Sassenheim gaat u in april en mei dwars door de bollenvelden.

Rivieren, grienden en getijdennatuur. Langs de Oude Maas en de Merwede staat het water nog onder invloed van eb en vloed. Dat levert wilgengrienden en kreken op die u nergens anders in de provincie zo vindt. Startpunten: Rhoonse Grienden, Klein Profijt, Biesbosch en Gorinchem, waar de Lingeroute begint.

Hof van Delfland. Open polder tussen de steden, met boerenlandpaden en jong bos. Denk aan de Midden-Delflandroute vanaf Maasland, de boerenlandpaden rond Schiedam, het Rondje Broekpolder bij Vlaardingen en het Bentwoud bij Zoetermeer.

Een route kiezen op afstand

• 4 tot 8 kilometer — een ommetje van een tot twee uur. Bijna elke TOP heeft er minstens één, meestal over verharde paden en goed te doen met kinderen.
• 10 tot 15 kilometer — een halve dag. Dit is de meest voorkomende lengte in het netwerk en vaak de route waar de knooppuntreeks bij staat.
• 18 tot 25 kilometer — een dagtocht met een pauze onderweg. Reken op vijf tot zeven uur inclusief stops.
• Langer dan 25 kilometer — mogelijk door twee routes aan elkaar te knopen bij een gedeeld knooppunt. Omdat alle routes rondwandelingen zijn, staat uw auto aan het eind nog op dezelfde plek.

Waar u op moet letten

• Broedseizoen. Veel paden lopen over boerenland en zijn tussen half maart en half juni gesloten. Bij de betreffende routes staat het erbij, met waar mogelijk een alternatief.
• Honden. Op boerenlandpaden zijn honden meestal niet toegestaan; in natuurgebieden geldt vaak een aanlijnplicht.
• Schoeisel. Een deel van de paden is onverhard en na regen drassig. Stevige schoenen of laarzen zijn geen overbodige luxe.
• Pontjes. Sommige routes gebruiken een voetveer. Tussen oktober en maart varen die vaak niet of beperkt; controleer de vaartijden voor u vertrekt.
• Open landschap. Schaduw is schaars in de polder en de wind heeft vrij spel. Houd daar rekening mee bij warm of guur weer.

Liever fietsen?

Vanaf dezelfde startpunten vertrekken ook bewegwijzerde fietsroutes, van rondjes van achttien kilometer tot tochten van ruim zestig. Zie fietsroutes voor het overzicht, of bekijk alle routes bij elkaar.

Veelgestelde vragen

Zijn de wandelroutes gratis?

Ja. De routes zijn vrij toegankelijk en parkeren bij de overstappunten is gratis.

Hoe lang zijn de routes?

Dat verschilt per startpunt. De kortste ommetjes zijn ongeveer vier kilometer, de langste routes lopen op tot ruim dertig kilometer. Bij elke TOP staan de afstanden erbij.

Kan ik de route op mijn telefoon volgen?

Van veel routes zijn GPX-bestanden te vinden op routeyou.com. Daarnaast kunt u de knooppuntnummers van de routepagina overnemen in uw eigen app.

Welke route is geschikt met kinderen?

De korte ommetjes, zoals het Ommetje Hoornaar van 5,8 km of de Waardassackerroute van 5 km bij Winkelpolder, zijn goed te doen met kinderen.